دانشگاه ارومیه تحقیقات کاربردی خاک 2423-7116 3 2 2016 02 20 Comparison of potassium sorption characteristics of cultivated and virgin soils in Khoy region مقایسه ویژگی‏های جذب پتاسیم در خاک‏های زراعی و غیرزراعی منطقه خوی 18 28 20191 FA حسن پیغامی خوشه‏ مهر دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه ابراهیم سپهر دانشیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه 0000-0001-5843-0669 حمیدرضا ممتاز استادیارگروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه Journal Article 2015 03 11 The present study was conducted to study of potassium sorption behavior of soil in Khoy region. Sorption isotherm was constructed in the laboratory by equilibrating and shaking 2.5 g soil with 25 ml of 0.01 mM CaCl₂ containing 0-150 mg K L^-1 as KCl for 24 h. After equilibrium, remaining concentration of potassium measured and potassium Quantity-Intensity (Q/I) curves and their parameters such as potassium buffering capacity (PBC^K،( potassium activity ratio at equilibrium (AR_e^K), readily exchangeable K (∆K₀), standard potassium requirement (SKR), equilibrium potassium concentration (EKC) and energy of exchange (E_K) were calculated. Mean comparison of paired soil samples indicated that the AR_e^K, EKC and ∆K₀ values of cultivated soils were significantly (<em>p</em>≤0.001) lower than those of virgin soils, indicating decreasing of potassium in the cultivated soils. As with cultivation, AR_e^K mean decreased from 0.0188 to 0.0048 (mol.L^-1)^0.5 and ∆K₀ mean decreased from 0.117 to 0.057 cmol_c kg^-1. Mean of equilibrium potassium concentration (EKC) in virgin and cultivated soils was 91 and 34 mg.l^-1 respectively and PBC mean for cultivated and virgin soils measured 11.8 and 7.7 cmol_c.kg^-1/(mol.L^-1)^0.5 respectively. It was concluded that soils of studied region have relatively sufficient potassium for plants but cultivation and fertilizer management lead to a reduction in the amount of potassium in soils and increasing the adsorption parameters. به­منظور مقایسه رفتار جذب پتاسیم در خاک­های زراعی و غیر زراعی در منطقه خوی، آزمایشات جذب به­صورت بچبا 10 نمونه خاک زراعی و 10 نمونه خاک غیرزراعی در سری غلظتی پتاسیم mg L^-1)150-0) در قدرت یونی 01/0 مولار CaCl₂ انجام گرفت. پس از تعادل، مقدار پتاسیم باقی­مانده در محلول اندازه­گیری و منحنی­های کمیت به­ شدت (Q/I) رسم و پارامترهای ظرفیت بافری بالقوه پتاسیم ((PBC^K، نسبت فعالیت تعادلی پتاسیم (AR_e^K)، پتاسیم آسان قابل تبادل (∆K<span style="text-decoration: line-through;">₀</span>)، نیاز استاندارد پتاسیم (SKR)، غلظت تعادلی پتاسیم (EKC)، پتاسیم سخت قابل تبادل (K_X) و انرژی تبادلی پتاسیم (EK) از روی منحنی­های کمیت-شدت (Q/I) محاسبه شدند. نتایج مقایسه میانگین پارامترهای خاک­های زراعی و غیرزراعی نشان داد که مقادیر پارامترهایEKC، AR_e^K و ∆K₀ در خاک­های زراعی نسبت به مقدار آن­ها در خاک­های غیرزراعی مجاور کاهش معنی‌داری (p≤0.01) داشتند، به طوری که با روند کشت، میانگین مقدار AR_e^K از 0188/0 به 0048/0  ^0.5(mol.L^-1) و میانگین ∆K₀ از 117/0 به 057/0 cmol_c.kg^-1 کاهش یافتند. مقدار متوسط پارامتر EKC در خاک­های غیرزراعی و زراعی به­ترتیب 91 و 34 میلی­گرم بر لیتر  و میانگین  PBC^Kبرای خاک­های زراعی 8/11 و غیرزراعی 7/7  cmol_c.kg^-1/(mol.L^-1)^0.5 به­دست آمد. در نهایت می­توان نتیجه­گیری کرد که خاک­های منطقه مورد مطالعه، به­طور نسبی دارای پتاسیم بالایی می­باشند، ولی مدیریت کشت منطقه و نحوه مدیریت کودی زارعین منجر به کاهش میزان پتاسیم در خاک و در نتیجه افزایش پارامترهای جذب در خاک‌های زراعی شده است. https://asr.urmia.ac.ir/article_20191_6ccd41bf7079f642691d78683808caea.pdf