دانشگاه ارومیه تحقیقات کاربردی خاک 2423-7116 1 2 2014 01 21 Determination Topographical Threshold Condition for Initiation of Gully Erosion with Using GIS (Case Study: Reyhanlou- West Azerbaijan) تعیین شرایط آستانه توپوگرافی گسترش فرسایش خندقی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (مطالعه موردی: حوزه آبخیز ریحانلو-آذربایجان‏غربی) 1 15 20122 FA ناصر بالنده فارغ التحصیل کارشناسی ارشد علوم خاک، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز 0000-0002-5306-1849 عباس احمدی استادیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز 0000-0002-6667-0221 رضا سکوتی استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع‏طبیعی استان آذربایجان‏غربی صمد دربندی استادیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز Journal Article 2012 11 20 Predicting vulnerable areas to gullying, focus on conservation tasks and prevent loss of resources is very important. The study area is located in the Reyhanlou region of Chaldoran city in the northern of West Azerbaijan province. In this research 20 active gullies were selected in Reihanlu area in 2011. Boundaries of the gullies and gullies head drainage-basins were delimited with using aerial photographs (1:40000), topographic maps (1:25000) and global positioning system (GPS). Some gully properties include mean slope of gullies head drainage-basins (S, %) and gullies head drainage-basins areas (A, m2) at the point of gullies initiation were determined by Arc-GIS software with using topographic maps. The statistical analysis such as clustering classification based on gullies topographic characteristics were done by SPSS 16 software. The cluster analyses were classified gullies into three groups. The classified gullies are very similar terms of topographical characteristics including altitude, area, slope percent, slope aspect and processes involved in the development of the gully heads. The investigation of the morphological properties of gullies in the study area showed that the areas of gullies head drainage-basins are variable (2300 m2 - 109300 m2). The mean slope of gullies head drainage-basins was %25.6 (slope was between %6.5 to %43.1). The relationship between the slope (S, %) and area (A, m2) was evaluated and the exponential equation (S=3.81A0.18) to was obtained (R2=0.16). The positive sign of exponent (b) in the (S=aAb) equation also indicate that sub surface runoff is dominant on gully development. Application of S-A relation showed that it is possible to predict the location of gullies. Due to the correlation coefficient was low (R2=0.16), so can be concluded that the topographical threshold condition is not the only factor to develop the gully erosion and to determination of topographical threshold conditions for gully erosion, other factors, such as soil properties, vegetative cover should also be considered. پیش‏بینی مکان‏های مستعد فرسایش خندقی به منظور تمرکز دادن کارهای حفاظتی و جلوگیری از هدر رفت منابع بسیار مهم است. محدوده مورد مطالعه در منطقه ریحانلو در شهرستان چالدران و در شمال استان آذربایجان‏غربی واقع شده است. در این تحقیق 20 خندق فعال و معرف برای مطالعه در سال 1390 انتخاب شدند. سپس محدوده حوزه آبخیز خندق‏ها با استفاده از عکس هوایی 1:40000، نقشه‏های توپوگرافی 1:25000 و سیستم موقعیت‏یاب جهانی (GPS) مشخص و ترسیم شد. سپس برخی ویژگی‏های حوزه آبخیز خندق‏های منتخب از جمله شیب متوسط حوزه‏آبخیزرأس خندق (S) و مساحت حوزه ‏آبخیز رأس خندق (A) به‏وسیله نرم‏افزارArc-GIS بر روی نقشه‏های توپوگرافی تعیین شد. تجزیه خوشه‏ای خندق‎ها براساس ویژگی‏های توپوگرافی به روش Ward و مقیاس مجذور فاصله اقلیدسی، توسط نرم‏افزار SPSS انجام گرفت. نتایج حاصل از تجزیه خوشهای بر اساس روش تابع تشخیص در سه گروه طبقه‏بندی شدند که از لحاظ ویژگی‏های توپوگرافی شامل ارتفاع، مساحت، درصد شیب، جهت شیب و نوع فرآیندهای دخیل در گسترش رأس، خندق‏ها بسیار شبیه به هم میباشند. بررسی ویژگی‏های ریخت‎شناسی خندق‎ها نشان می‏دهد که مساحت حوزه‏آبخیز رأس خندق در منطقه ریحانلو بین 2300 مترمربع تا 109300 مترمربع متغیر می‏باشد. میانگین شیب حوزه ‏آبخیز رأس خندق‏ها 6/25 درصد می‏باشد که از 5/6% تا 1/43 % تغییر می‏کند. همچنین با بررسی رابطه شیب و مساحت حوزه‏آبخیز رأس خندق‏های منطقه ریحانلو رابطه نمایی 18/0A81/3=S با 16/0=R2برای تعیین حدود آستانه توپوگرافی بدست آمد. با بکار بردن رابطه S-A (شیب - مساحت حوضه آبخیز رأس خندق) می‏توان مکان‏های مستعد فرسایش خندقی را پیش‏بینی کرد. با توجه به این که ضریب تببین به دست آمده برای رابطه بالا کوچک می‎باشد بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که حد آستانه توپوگرافی تنها عامل تعیین‏کننده گسترش فرسایش خندقی نمی‏باشد و برای تعیین حد آستانه شروع فرسایش خندقی عوامل موثر دیگر از جمله خصوصات خاک، پوشش گیاهی و غیره نیز بایستی در نظر گرفته شود.

https://asr.urmia.ac.ir/article_20122_54504c59a585c7f076c8a0196be71058.pdf

دانشگاه ارومیه تحقیقات کاربردی خاک 2423-7116 1 2 2014 01 21 Evaluating and Developing Pedotransfer Functions to Predict Soil Saturated Hydraulic Conductivity at Landscape Scale in Central Zagros ارزیابی و توسعه توابع انتقالی برای برآورد هدایت هیدرولیکی اشباع خاک در مقیاس زمین‌نما در زاگرس مرکزی 16 33 20123 FA حمید کلیشادی دانشجوی دکتری گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان محمد رضا مصدقی دانشیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان محمد علی حاج عباسی استاد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان شمس اله ایوبی دانشیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان Journal Article 2013 02 18 Soil saturated hydraulic conductivity (Ks) is an essential property in managing irrigation projects, water and solute transport modeling and for predicting unsaturated hydraulic conductivity functions. Laboratory and field measurements of Ks are time-consuming and costly especially in the large scales. Moreover, Ks is affected by different factors and thus its predicting and modeling by derived pedotrasfer functions (PTFs) or those in the literature can be useful for many purposes. This study was performedto evaluate the already existed in literature and derived PTFs for predicting Ks in Farsan and Koohrang regions, Chaharmahal-va-Bakhtiari province in the central Zagros. Undisturbed samples (volume of 100 cm3) were collected from the surface soil at 100 locations which were well distributed in the region and in different land uses. The Ks of the undisturbed samples was measured using the constant-head method in laboratory. Easily-available soil properties were also determined and PTFs for Ks prediction were derived by multiple stepwise regression. The measured Ks values were also compared with the predictions of several PTFs in the literature. Results showed that PTFs in the literature could not accurately predict the Ks in the region. Among the literature PTFs, powerful neural network model of Rosetta (SCC+BD) was the best. The worse PTFs for Ks prediction in the studied structured soils were Brakensiek et al. (1984) PTFs. However, the derived PTFs predicted the Ks in the region better (R2=52%, RMSE=0.5 mm/h) than the literature PTFs. The findings revealed that logarithm of Ks negatively correlates with relative bulk density (relative compaction), effective bulk density, clay to carbonate content (Clay/CaCO3) and carbonate to organic matter content (CaCO3/OM) ratios and bulk density and clay interaction [ln (BD×Clay)] and has positive correlations with OM, ln(OM/Clay), very fine sand content and soil porosity. The studied soils had good structure and the structural properties had significant role in the derived PTFs. Therefore, it is suggested to include additional structural properties such as aggregates' mean diameter as a predictor for better Ks prediction in future. هدایت هیدرولیکی اشباع (Ks) خاک یکی از ویژگیهای ضروری برای مدیریت پروژههای آبیاری، مدلسازی حرکت آب و املاح و پیشبینی توابع هدایت هیدرولیکی غیراشباع خاک میباشد. اندازهگیری Ks، به ویژه در مقیاس بزرگ در آزمایشگاه و مزرعه زمانبر و پرهزینه است. از طرفی Ks تحت تأثیر عوامل مختلف دارای تغییرات مکانی و زمانی زیادی میباشد. بنابراین پیشبینی و مدلسازی آن توسط توابع انتقالی خاک برای بسیاری از پژوهشها میتواند مفید باشد. این پژوهش در بخشی از شهرستانهای کوهرنگ و فارسان واقع در استان چهارمحال و بختیاری با هدف ارزیابی کارایی برخی توابع انتقالی موجود در منابع و استخراج توابع انتقالی جدید (PTFs) برای برآورد Ks انجام گرفت. نمونههای دستنخورده به حجم cm3100 از خاک سطحی در 100 نقطه که توزیع مناسب و یکنواختی در منطقه و در کاربری‌های مختلف داشتند، برداشت شد. ضریب Ks به روش بار ثابت برای این نمونههای دستنخورده در آزمایشگاه اندازهگیری شد. برخی ویژگیهای زودیافت خاک نیز اندازهگیری شده و PTFs برای برآورد Ks به روش رگرسیون چندمتغیره گام به گام استخراج شد. همچنین مقادیر Ks اندازهگیریشده با برآورد PTFs موجود در منابع مقایسه شد. نتایج نشان داد که PTFs موجود در منابع قادر به برآورد مناسب Ks در منطقه نیستند. در بین توابع انتقالی بررسی‌شده موجود در منابع، مدل توانمند شبکه عصبی Rosetta (SSC+BD) بهترین بود. ناکارآمدترین PTFs برای برآورد Ks در خاکهای مورد بررسی مربوط به مدلهای رگرسیونی براکینز و همکاران (1984) بود. بـهر حـال PTFs استخـراجشـده بـرای منطقـه بهتر از PTFs موجـود در منابــع توانسـت Ks را بـرآورد کنند (52%R2=،‌‌mmh-15/0RMSE =). یافتهها نشان داد که لگاریتم Ks با چگالی ظاهری نسبی (تراکم نسبی)، چگالی ظاهری مؤثر، نسبت درصد رس به کربنات کلسیم (Clay/CaCO3)، نسبت درصد کربنات کلسیم به ماده آلی (CaCO3/OM) و لگاریتم برهمکنش چگالی ظاهری و درصد رس (ln(BD×Clay)) همبستگی منفی دارد و با OM، لگاریتم نسبت OM/Clay، درصد شن خیلی ریز و تخلخل خاک همبستگی مثبت دارد. چون خاکهای مورد بررسی دارای ساختمان نسبتاً خوبی بودند و در استخراج PTFs ویژگیهای ساختمانی نقش بیشتری داشتند، پیشنهاد میشود در آینده برای پیشبینی بهتر Ks خاکها در این منطقه برخی ویژگیهای ساختمانی دیگری مانند میانگین قطر خاکدانهها به عنوان تخمینگر مد نظر قرار گیرد.

https://asr.urmia.ac.ir/article_20123_fb2b0e81b85496e33fbaed1e32fa5e51.pdf

دانشگاه ارومیه تحقیقات کاربردی خاک 2423-7116 1 2 2014 01 21 Carbon Sequestration Capacity in Rangeland Ecosystems and it's Relation with Soil Physical and Chemical Characteristics in Rangelands of Khoy ظرفیت ترسیب کربن در اکوسیستم مرتع و ارتباط آن با خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در مراتع خوی 34 44 20124 FA رقیه قریشی دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه محقق اردبیلی اسماعیل گلی کلانپا استادیار گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی جواد معتمدی استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه فرشاد کیوان بهجو استادیار گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی Journal Article 2013 03 08 Increasing carbon sequestration in soil is an efficient method to decrease concentration of atmospheric CO2 and has a considerable role in reduction of problems caused by climate change and air pollution which recently has been considered as an attractive issue for many of the researchers. In this study, capacity of carbon sequestration and it's relation with soil physical and chemical characteristics in three different sites of Khoy rangelands was investigated. In this regard, soil samples were collected from depths of 0-15 and 15-30 centimeters. The results showed that total organic carbon concentration in sites of one and two and in third site were respectively equal to 26.89, 24.66 and 18.15 tons per hectare, and the highest amount of accumulated carbon was related to first site. In all of the studied sites, highest amounts of soil organic carbon were related to depth of 15-30centimeters samples. The results obtained from stepwise regression analysis indicated that percent of nitrogen concentration, bulk density and lime content of soil were respectively the most effective factors on organic carbon content of the soil in investigated sites. Generally optimal management of rangeland ecosystems has an important role in improvement of atmospheric carbon sequestration capacity. افزایش ترسیب کربن در خاک روش بسیار مناسبی در کاهش تراکم CO2 اتمسفری بوده و نقش بسیار مهمی در کاهش مشکلات تغییر اقلیم و آلودگی هوا دارد. در سالهای اخیر این موضوع توجه محققان مختلفی را به خود جلب کرده است. در پژوهش حاضر، ظرفیت ترسیب کربن و ارتباط آن با خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در سه مکان مرتعی شهرستان خوی مورد بررسی قرار گرفت. نمونهبرداری خاک در دو عمق 15-0 و 30-15 سانتیمتری انجام شد. مقدار کل کربن آلی ذخیره شده خاک در مکان مرتعی اول، دوم و سوم به ترتیب برابر 89/26، 66/24و 15/18 تن در هکتار برآورد گردید که بیشترین مقدار کربن آلی ذخیره شده متعلق به مکان اول بود. در تمامی مناطق مذکور، بیشترین مقدار کربن آلی خاک مربوط به عمق 30-15 سانتیمتری مشاهده گردید. نتایج رگرسیون گام به گام نشان داد که درصد نیتروژن، جرم مخصوص ظاهری و آهک خاک به ترتیب از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر مقدار کربن آلی خاک در مکانهای مورد بررسی میباشد. در حالت کلی، مدیریت بهینه اکوسیستمهای مرتعی نقش مهمی در بهبود ظرفیت ترسیب کربن اتمسفری ایفا میکنند.

https://asr.urmia.ac.ir/article_20124_55da43421c1a3421b9dd24dffdabb3ba.pdf

دانشگاه ارومیه تحقیقات کاربردی خاک 2423-7116 1 2 2014 01 21 Effect of Dual Inoculation with Pseudomonas fluorescens and Glomus Intraradices on Nutrient Uptake in Tomato Under Defferent Levels on Salinity اثر مایه‌زنی توأم باکتریPseudomonas fluorescens و قارچ Glomus intraradices بر جذب عناصر غذایی در گیاه گوجه‌فرنگی تحت سطوح مختلف شوری 45 60 20125 FA مینا حکیمی فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مهندسی علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز ناصر علی اصغرزاد استاد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز محمدرضا ساریخانی استادیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز نصرت اله نجفی دانشیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز 0000-0002-5560-1132 Journal Article 2013 03 08 The plants in symbiosis with Arbuscular Mycorrhizal Fungi (AMF) can absorb more nutrients and water which increases their resistant’s against environmental stresses such as drought or salinity. It is perceived that the presence of Plant Growth Promoting Rihzobacteria (PGPR) especially Pseudomonas in the rhizosphere of these plants has probably synergistic effect with mycorrhizal fungi. This experiment was performed to study the effect of single and dual inoculation of Pseudomonas fluorescens and Glomus intraradices on nutrient uptake in tomato variety Super strain B under salinity stress. A factorial experiment based on completely randomized block design with application of Glomus intraradices (including 2 levels; with inoculation (+AM) and without inoculation (-AM)), Pseudomonas fluorescens (including 3 levels; P. fluorescens strain Tabriz P. fluorescens strain Chao and without bacterial inoculation (control)) and four levels of salinity (S1:1.56, S2: 3 S3: 6 and S4: 9 dS m-1) was done in a pot culture with 3 replications. Mixed of different salts such as NaCl, CaCl2, MgSO4 and Na2SO4 were used to make salinity levels. Salinity treatments were daily exerted after two weeks of seedling and continued for 45 days. S1 (1.56 dS‌‌ ‌m-‌1) EC of the nutrient solution in distilled water was used as medium. Statistical analysis showed that concentration of nutrients such as phosphorus of shoot, potassium, calcium and magnesium of root and also root Ca/Na, root and shoot K/Na in PFT was higher than PFC and control treatment significantly (P<0.05). The sodium of root and chloride of shoot in the presence of PFC was higher than in PFT and control treatment. The concentrations of Na, Ca, Mg and Cl in plant tissues increased with increasing salinity, while P and K concentrations showed a decreasing trend. Based on the result obtained in this study, inoculating tomato plants with PFT improves salt tolerance index that cause favorable growth conditions for tomato plant. گیاهان در همزیستی با قارچهای میکوریز آربوسکولار (AMF) علاوه بر جذب بیشتر آب و عناصر غذایی، می‌توانند مقاومت خود را در برابر تنشهای محیطی از قبیل شوری و یا خشکی افزایش دهند. تصور می‌رود حضور برخی از باکتری‌های محرک رشد گیاه (PGPR) مخصوصاً سودوموناسها در ریزوسفر چنین گیاهانی احتمالاً اثر هم‌افزایی داشته و اثرات مثبت قارچهای میکوریز را تشدید کنند. تحقیق حاضر به منظور بررسی اثر مایه‌زنی توأم (و تکتک) دو سویه از باکتریPseudomonas fluorescens و قارچ Glomus intraradices بر جذب عناصر غذایی در گوجه‌فرنگی رقم Super strain B تحت سطوح مختلف شوری اجرا شد. بدین منظور گیاه گوجه‌فرنگی در یک طرح فاکتوریل در قالب طرح پایۀ بلوک‌های کامل تصادفی و سه تکرار با دو سطح قارچ Glomus intraradices (با مایهزنی (+AM) و بدون مایهزنی (-AM))، سه سطح باکتری Pseudomonas fluorescens (PFT:Pseudomonas fluorescens Tabriz، PFC: Pseudomonas fluorescens Chao و :PF0بدون مایهزنی) و چهار سطح شوری 56/1، 3، 6 و 9 دسی‌زیمنس بر متر (به‌ترتیب 1S تا 4S) حاوی مخلوطی از نمک‌های NaCl، CaCl2، MgSO4 و Na2SO4 مورد بررسی قرار گرفت. سطوح شوری دو هفته پس از کاشت نشاها، به‌صورت روزانه و به مدت 45 روز به گلدان‌ها اضافه شد. 1S (56/1 دسیزیمنس بر متر)، EC محلول غذایی در آب مقطر به‌عنوان محیط پایه بود. نتایج تجزیههای آماری نشان داد که در اکثر غلظت عناصر اندازهگیری شده مانند فسفر اندام هوایی، پتاسیم، کلسیم و منیزیم ریشه و نیز Ca/Na ریشه و K/Na ریشه و اندام هوایی تیمار PFT باعث افزایش معنیدار نسبت به تیمارهای PFC و شاهد شد (05/0P<) و غلظت سدیم ریشه و کلراید اندام هوایی در حضور تیمار PFC به طور معنیدار بیشتر از تیمارهای شاهد و PFT بود (05/0P<). غلظت سدیم، کلسیم، منیزیم و کلراید در اندامهای گیاه با افزایش شوری افزایش یافت، درحالیکه غلظت پتاسیم و فسفر روند کاهشی نشان دادند. بر اساس نتایج بدست آمده در این تحقیق، مایهزنی گیاه گوجهفرنگی با باکتری PFT، شاخص‌های تحمل به شوری و در نتیجه شرایط رشد را در گوجهفرنگی بهبود می‌بخشد.

https://asr.urmia.ac.ir/article_20125_e855458584112ba304cd42b53879937f.pdf

دانشگاه ارومیه تحقیقات کاربردی خاک 2423-7116 1 2 2014 01 21 The Effect of Different Levels of Enriched Zeolite on Dry Matter, Yield Components and Nutrient Uptake in Two Cultivars of Corn (Zea maize, cv.260 and 704) تاثیر سطوح مختلف زئولیت غنی شده بر عملکرد ماده خشک، اجزای عملکرد و جذب برخی عناصر غذایی (فسفر، پتاسیم، روی و مس) در دو رقم ذرت سینگل کراس(704 و 260) 61 74 20126 FA بابک متشرع زاده استادیار گروه مهندسی علوم خاک پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران حمایت عسگری لجایر دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی علوم خاک پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Journal Article 2013 04 06 Zeolite is one the natural minerals that has nutrition value. Providing novel compounds and formulations accordance with the sustainable/organic agriculture is one the major needs in today’s societies. In order to evaluate the effects of different levels of enriched zeolite (with organic matters and several nutrients) on dry matter yield, yield components, and nutrient uptake in two maize varieties Single Cross (SC) (704 and 260), an factorial experiment was carried out with the basis of completely randomized design with three replications and four treatments in the pots at the research greenhouse of Agronomy and Plant Breeding Department, University of Tehran, Karaj. In this experiment, enriched zeolite with nitrogen, phosphorous, potassium, and organic matter was used in four levels including 0 (control), 5, 10, and 15 percent by weight before planting. After 70 days from planting i.e. finishing vegetative stage, dry matter of root and shoot were measured as well as some other yield components including fresh weights of root and shoot, plant height, chlorophyll (SPAD), leaf area, uptake of macronutrients amounts of phosphorous and potassium, micronutrients uptake of copper and zinc. The results showed that the effect of enriched zeolite on all measured indices were significant at 1% level. Cultivar effects on other indices were significant at 1% level (p<0.01), except for plant height. The treatments mean comparison showed that the treatments of 10 and 15% by weight enriched zeolite for both cultivars had the best and the weakest outcomes, respectively. The second application of zeolite (10%) led to the highest amounts of phosphorous and potassium uptake in 704 (SC) variety of maize by 0.081 and 1.74 g/pot, respectively. According to the obtained results from this study, and considering the importance of dry matter amount in evaluating maize yield, the use of enriched zeolite as a fertilizer compound and optimizer substance after complementary researches is recommended. زئولیت از جمله کانیهای طبیعی است که دارای ارزش غذایی میباشد. ارائه ترکیبات و فرمولاسیونهای جدید کودی متناسب با نیاز کشاورزی پایدار و ارگانیک از جمله ضرورتهای جامعه امروزی محسوب میگردد. به منظور بررسی تاثیر مقادیر مختلف زئولیت غنی شده ( با ماده آلی و برخی عناصر غذایی ) بر عملکرد ماده خشک، اجزای عملکرد و جذب عناصر غذایی در دو رقم ذرت سینگل کراس (704 و 260) آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با 4 تیمار و 3 تکرار به صورت گلدانی در گلخانه تحقیقاتی گروه مهندسی زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه تهران اجرا گردید. فاکتورها شامل دو رقم ذرت ( دانه‎ای و علوفهای) و 4 سطح زئولیت بود. در این آزمایش زئولیت غنی شده (با نیتروژن، فسفر و ماده آلی) در 4 سطح شامل صفر ( شاهد)، 5، 10 و 15 درصد وزنی قبل از کشت گیاه مورد استفاده قرار گرفت. پس از گذشت 70 روز از کاشت گیاه و پایان دوره رویشی، عملکرد ماده خشک تولیدی ریشه و بخش هوایی و اجزای عملکرد از جمله، وزنتر ریشه و بخش هوایی، ارتفاع گیاه ،کلروفیل (SPAD)، مساحت برگ و میزان جذب عناصر غذایی پرمصرف فسفر و پتاسیم و عناصر کم مصرف مس و روی (به دلیل نقشهای مهم تغذیهای و ارزیابی تاثیر کاربرد زئولیت غنی شده) اندازهگیری شد. نتایج نشان داد اثر زئولیت غنی شده روی تمام صفات اندازهگیری شده در سطح 1 درصد معنیدار بود. اثر رقم به غیر از ارتفاع گیاه روی سایر صفات معنیدار شد (P<0.01). مقایسه میانگین تیمارها نشان داد تیمار کاربرد 10و 15 درصد وزنی زئولیت غنی شده برای هر دو رقم به ترتیب بهترین و ضعیفترین پاسخهای گیاهی را حاصل کرد. کاربرد سطح دوم(10درصد) زئولیت سبب بیشترین مقدار جذب فسفر و پتاسیم در ذرت رقم سینگل کراس 704 به ترتیب به میزان 081/0 و 74/1 گرم بر گلدان گردید. بر اساس نتایج این تحقیق و با توجه به اهمیت میزان ماده خشک در ارزیابی عملکرد گیاه ذرت، مصرف زئولیت غنی شده به عنوان یک ترکیب کودی و ماده بهساز، پس از انجام تحقیقات تکمیلی و مزرعهای توصیه میشود.

https://asr.urmia.ac.ir/article_20126_c7b8e91363f39efb29fb70edc9248434.pdf

دانشگاه ارومیه تحقیقات کاربردی خاک 2423-7116 1 2 2014 01 21 Plant Diversity of Bio-environmental Units with Respect to Some Soil and Geopedologic Characteristics in the Mountain Rangeland Ecosystem تنوع گونه‌ای واحدهای زیست‌محیطی در ارتباط با برخی خصوصیات خاک و شکل زمین در اکوسیستم‌های مرتعی کوهستانی (مطالعه موردی: مراتع خانقاه سرخ ارومیه) 75 87 20127 FA بهنام بهرامی دانشجوی کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس رضا عرفانزاده استادیار گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس جواد معتمدی استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی ارومیه، دانشگاه ارومیه Journal Article 2013 04 27 Nowadays, the need for sustainable resources management has led to introducing new methods for classification of managed resources. The importance of plant species diversity and its management and considering to the new methods for determining management units encouraged to initiate this research. In this study, the relationship between environmental factors and plant diversity was investigated. Therefore, six key areas were selected within four landscape units. Then, in each area, soil and vegetation sampling were done along 6 100m transects. Along each transect, 10 1×1m plots were established with a distance of 10 m between the two plots. In each plot, plant species were listed and the soil samples were then collected from some of plots located in the beginning, intermediate and the end of transects from two depth i.e. 0-15 and 15-30cm. Twenty-one environmental factors were measured as well as Simpson and Shanon diversity indices. The results of Principle Component Analysis showed that soil texture, saturated humidity, particulate organic matter (carbon), carbon of macroaggregate-associated, EC, bulk density, percentage of maco-and microaggregate and, slope and elevation had the highest impact on plant diversity. In addition, the correlation results showed that sand percentage in deeper layer of soil had negative correlation and other studied factors had positive correlation with bio-environmental variations. According to our results, soil physico-chemical characteristics are enough good for ecological assessments. امروزه نیاز به مدیریت پایدار منابع، موجب پیدایش روشهای جدیدی برای طبقهبندی منابع تحت مدیریت شده است. اهمیت تنوع گونهای و مدیریت آن و توجه به شیوههای نوین تعیین واحدهای مدیریتی، ایده اولیه این تحقیق را ایجاد کرد. در این تحقیق رابطه بین تنوع گونهای مراتع خانقاه سرخ در استان آذربایجان غربی با عوامل محیطی بررسی شد. بدین منظور شش منطقه کلیدی در سه واحد زیست محیطی انتخاب گردید. سپس در هر منطقه، نمونهبرداری از پوشش گیاهی و خاک در طول 6 ترانسکت 100 متری انجام شد. در طول هر ترانسکت،10پلات یک متر مربع به فاصله10 متر از هم قرار داده شدند. در هر پلات، نوع گونههای گیاهی موجود و درصد پوشش آنها تعیین شد. همچنین در ابتدا، وسط و انتهای هر ترانسکت با حفر پروفیل، از عمق 15-0 و30-15 سانتیمتری نمونه خاک برداشت شد. سپس21 عامل اکولوژیکی خاکی و فیزیوگرافی به همراه شاخصهای تنوع گونهای شانون-وینر و سیمپسون اندازهگیری شدند. نتایج تجزیه مؤلفههای اصلی نشان داد که از بین عوامل محیطی مورد بررسی، بافت، رطوبت اشباع، کربن آلی ذرهای و کربن موجود در خاکدانههای درشت، هدایت الکتریکی، وزن مخصوص ظاهری، درصد خاکدانههای درشت و ریز، شیب و ارتفاع بیشترین تاثیر را بر تنوع گونهای گیاهی در منطقه دارند. همچنین نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل‌های همبستگی نشان داد که درصد شن عمق دوم دارای اثر منفی و سایر عوامل دارای تاثیر مثبت بر تغییرات واحدهای زیست محیطی میباشند. بر اساس نتایج این تحقیق میتوان بیان کرد که، در ارزیابیهای اکولوژیکی در منطقه مورد مطالعه، عوامل فیزیکی-شیمیای خاک مناسب میباشند.

https://asr.urmia.ac.ir/article_20127_7bd9b2191e66bbc3948443f078f133f7.pdf

دانشگاه ارومیه تحقیقات کاربردی خاک 2423-7116 1 2 2014 01 21 Effects of Soil Lead Contamination on Plant Lead Concentration and Some Physiological Characteristics of Varieties of Forage Maize اثر آلودگی سربی خاک بر غلظت سرب در گیاه و برخی صفات فیزیولوژیک در ارقام مختلف ذرت علوفه‌ای 88 100 20128 FA مهدی تفویضی دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و مهندسی خاک پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران غلامرضا ثواقبی فیروز آبادی استاد گروه علوم و مهندسی خاک پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران بابک متشرع زاده استادیار گروه علوم و مهندسی خاک پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Journal Article 2013 05 02 To investigate the effect of lead on some physiological traits of maize (Zea mays L.) a factorial experiment in randomized completely design was carried out in the greenhouse. Treatments contained four levels Soil of Pb: [0 (control), 100, 200 400 mg/kg soil] and eight varieties of maize: (SC260, SC301, SC302, SC500, SC604, SC647, SC704 and DC370). The results showed the effect of Pb on shoot and root Pb concentrations, membrane stability index and leaf area were significant at the 1 % level. However, there was not any significant effect on leaf relative water content. The results showed that Pb concentration in the root was higher than shoot and the accumulation of lead in shoot and root increased significantly (P<0.01) with increasing Pb levels. The highest Pb concentration of shoot and root was observed in SC704 cultivar with an average of 54.33 and 235.11 mg kg-1 DW respectively at the 400 ppm level of Pb. The soil Pb contamination decreased leaf area and membrane stability index in cultivars and whit increasing Pb concentration in soil, leaf area and membrane stability index decreased. According to mean compares, the lowest membrane stability index showed in 704 cultivar with a mean of % 56.96 at the 400 ppm level of Pb. The results indicated that Pb contamination had a negative effect on leaf area and membrane stability index. More work is necessary to elucidate the mechanisms of tolerance in this plant. به منظور بررسی اثر آلودگی سربی خاک بر برخی صفات فیزیولوژیکی گیاه ذرت، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملا تصادفی با سه تکرار در گلخانه اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل چهار سطح سرب در خاک ]صفر(شاهد)، 100 ، 200 و400 میلی‌گرم بر کیلوگرم[ و هشت رقم ذرت سینگل‌کراس260، 301، 302، 500، 604، 647، 704 و دبل‌کراس370 بود. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که، تیمارهای سرب، اثر معنی‌داری (01/0>P) بر غلظت سرب اندام‌های گیاهی (بخش هوایی و ریشه)، شاخص پایداری غشاء و سطح برگ داشت، اما اثر معنی‌داری بر محتوی نسبی آب برگ نداشت. نتایج به دست آمده نشان داد که غلظت سرب ریشه بیشتر از اندام هوایی بود و با افزایش غلظت سرب در خاک، غلظت این عنصر در اندام‌های گیاهی (ریشه و اندام هوایی) به طور معنی‌داری افزایش یافت (01/0>P). بیشترین غلظت سرب اندام هوایی و ریشه در تیمار سرب 400 میلی‌گرم درکیلوگرم خاک رقم 704 به ترتیب با میانگین 33/54 و 11/235 میلی‌گرم درکیلوگرم، مشاهده گردید. آلودگی سربی در خاک موجب کاهش سطح برگ و شاخص پایداری غشاء در ارقام مورد مطالعه گردید و با افزایش غلظت سرب در خاک، سطح برگ و شاخص پایداری غشاء روند کاهشی را نشان داد. بر اساس نتایج مقایسه میانگین، رقم 704 در تیمار سرب با غلظت 400 میلی‌گرم درکیلوگرم خاک با میانگین 96/56 درصد، کمترین مقدار شاخص پایداری غشاء را داشت. نتایج نشان داد که آلودگی سرب می‌تواند اثر منفی بر سطح برگ و شاخص پایداری غشاء داشته باشد. بررسی‌های بیشتر برای روشن‌تر شدن مکانیسم‌‌های مقاومت گیاه لازم و ضروری می‌باشد.

https://asr.urmia.ac.ir/article_20128_31a4bde4f3c4f7c6c21b35d903db48f2.pdf

دانشگاه ارومیه تحقیقات کاربردی خاک 2423-7116 1 2 2014 01 21 Effect of Green Manure on Chemical Forms of Some Heavy Metalsin Soil by Distance from Rhizosphere of Corn اثر کود سبز بر تغییرات شکل های شیمیایی برخی فلزات سنگین خاک با فاصله از ریزوسفر ذرت 101 113 20129 FA یاسر عظیم زاده دانشجوی کارشناسی ارشد علوم مهندسی خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان 0000-0002-0982-6760 مهران شیروانی استادیار خاکشناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان حسین شریعتمداری استاد خاکشناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان Journal Article 2013 07 01 Environmental risk of heavy metals is associated with the changes of their chemical forms and bioavailability in soil. Therefore, distribution of metals in chemical forms in soil need to be more studied. To investigate the effects of alfalfa green manure (2% w/w) and root activity on chemical forms of lead, zinc, copper and nickel in a lead-zinc contaminated soil, a greenhouse experiment was conducted using rhizobox systems in a split plot design, with 3 replications, two levels of green manure (0 and 2%) and 4 zone by distance from root. Sequential extraction procedure (Tessier) was also carried out to differentiate the chemical forms of heavy metals in the soil samples. Results showed that the green manure addition enhanced dissolved organic carbon concentration (DOC) and reduced pH of the soil. It also increased exchangeable, organic matter-bound fractions and bioavailability of the metals. The highest and lowest values of DOC were found in rhizosphere and bulk soil respectively. The pH value in the rhizosphere was 0.4 times lower than in the bulk soil. Oxide fraction of metals increased with distance from the root that maybe related to the change of oxide fraction to other forms. Addition of green manure to the soil increased oxide fraction and bioavailability of lead in the rhizosphere that maybe approve the change of oxide form to more bioavailable forms. The results of plant analysis showed that green manure addition reduced the concentration of lead, zinc and copper and also reduced the uptake of lead and copper in shoots of corn. میزان خطرآفرینی فلزات سنگین خاک برای گیاهان و سایر موجودات زنده در ارتباط با تغییرات اشکال شیمیایی و زیست‌فراهمی آنها در خاک می‌باشد. بنابراین درک بهتر توزیع فلزات در اشکال مختلف شیمیایی خاک نیازمند تحقیقات بیشتری است. به منظور بررسی اثر فعالیت ریشه و کود سبز یونجه (2% جرمی) بر تغییرات اشکال شیمیایی سرب، روی، مس و نیکل در خاک، آزمایشی گلخانهای با استفاده از سیستم رایزوباکس بر روی یک خاک آلوده به سرب و روی انجام گرفت. آزمایش با دو سطح کود سبز (صفر و 2 %) و 4 ناحیه با فاصله از ریشه، در سه تکرار و در قالب طرح اسپلیت پلات انجام شد. برای تعیین اشکال شیمیایی فلزات سنگین از روش عصاره‌گیری متوالی تسیر استفاده شد. نتایج نشان داد کود سبز به طور معنیدار pH خاک را 2/0 واحد کاهش و کربن آلی محلول خاک را در ریزوسفر ذرت به مقدار بیش از دو برابر افزایش داد و بخشهای تبادلی و وابسته به مواد آلی و همچنین زیستفراهمی فلزات سنگین را در خاک به طور معنیدار افزایش داد. کربن آلی محلول خاک در ریزوسفر دارای بیشترین و در توده خاک دارای کمترین مقدار بود و مقدار pH در ریزوسفر 4/0 واحد کمتر از توده خاک اندازهگیری شد. بخش اکسیدی فلزات با فاصله از ریشه روند افزایشی را نشان داد که احتمالاً به علت تبدیل بخش اکسیدی به شکلهای دیگر میباشد. افزودن کود سبز به خاک باعث کاهش سرب اکسیدی و افزایش زیستفراهمی سرب در ریزوسفر شد که ممکن است تبدیل بخش اکسیدی به بخشهای زیستفراهم را تأیید کند. نتایج تجزیه گیاه نشان داد که افزودن کود سبز به خاک باعث کاهش غلظت سرب، روی و مس و همچنین کاهش جذب سرب و مس در شاخساره ذرت شد.

https://asr.urmia.ac.ir/article_20129_93699c4cc822751926eb847d62af4db9.pdf

دانشگاه ارومیه تحقیقات کاربردی خاک 2423-7116 1 2 2014 01 21 Effect of Enclosure Restoration Practices on Physical and Chemical Soil Properties in Arid Region of Maraveh Tapeh, Golestan Province اثر عملیات اصلاحی قرق بر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در منطقه خشک مراوه تپه استان گلستان 114 124 20130 FA حمید نیک نهاد قرماخر استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان عیسی جعفری فوتمی فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان اسماعیل شیدای کرکج دانشجوی دکترای علوم مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Journal Article 2013 08 20 Soil is an important component of rangeland ecosystems and investigation on the effect of enclosure on soil properties can be useful in the proper management of rangeland. The aim of this study was to investigate the effects of enclosure on soil properties in Maraveh tapeh rangeland's in the Golestan province. Soil sampling was performed by systematic–randomize method and establishment of five transects in each enclosure and control site. Then, soil samples were taken randomly from three-points in two depths (0-20 and 20-40cm) of each transects. Finally in each site, five composite soil sample of each depth were obtained by mixing all soil samples of each transect. Then, some soil physical and chemical properties including pH, electrical conductivity, bulky density, soil moisture storage, soil saturation percentage, the percentage of soil organic matter, the percentage of lime, and soil texture were determined in laboratory. Data analysis was performed by independent T test. The results demonstrated that some of studied soil properties have changed significantly because of enclosure. So, the mean of soil moisture storage and the percentage of sand in soil texture have increased significantly and the mean of soil pH was decreased significantly in enclosure site as compared with control site. The results demonstrated that enclosure has had more effect on the first depth (0-20cm) as compared to the second depth (20-40cm). خاک از مهمترین مولفه‌های اکوسیستمهای مرتعی است و مطالعه اثرات قرق بر خصوصیات خاک می‌تواند در مدیریت صحیح مرتع مفید باشد. این مطالعه با هدف بررسی اثرات قرق بر خصوصیات خاک مرتع در منطقه خشک مراوهتپه استان گلستان انجام شد. در این تحقیق، نمونهبرداری خاک با استفاده از روش سیستماتیک - تصادفی و استقرار پنج ترانسکت در هر سایت قرق و شاهد صورت گرفت. سپس با حفر پروفیل در روی هر ترانسکت، نمونه‌های خاک به طور تصادفی از سه نقطه و از دو عمق صفر تا بیست سانتی‌متر و بیست تا چهل سانتیمتر برداشت شد. در نهایت در هر سایت، با مخلوط کردن هر سه نمونه خاک حاصل از هر ترانسکت پنج نمونه مرکب از هر عمق حاصل شد. سپس ویژگیهای خاک شامل اسیدیته (pH)، هدایت الکتریکی (EC)، وزن مخصوص ظاهری، درصد رطوبت نگهداری خاک، درصد رطوبت اشباع، ماده آلی، آهک، درصد ذرات شن، رس و سیلت تعیین شد. به منظور مقایسه ویژگی‌های خاک عمقهای متناظر سایت قرق با سایت شاهد آن درمناطق مختلف، از آزمون t مستقل استفاده شد. نتایج نشان داد که اجرای عملیات قرق باعث بهبود ویژگیهای مورد مطالعه خاک در این مراتع شده است. به طوریکه خصوصیات خاک شامل درصد رطوبت نگهداری (43/10) و شن (6/19) افزایش یافته و تفاوت معنی‌داری دارند، و میانگین اسیدیته (36/7) کاهش یافته و تفاوت معنیداری با سایت شاهد دارد. همچنین نتایج نشان داد عملیات قرق تأثیر بیشتری بر عمق 20-0 سانتی متری داشته و عمق دوم کمتر تحت تأثیر قرار گرفته است.

https://asr.urmia.ac.ir/article_20130_f5ea81373e5137fbe83c7d51e5746525.pdf