تاثیر باکتریهای حل کننده فسفات در سینتیک آزاد شدن فسفر از خاک ریزوسفری ریشه نیشکر و همبستگی پارامترهای آن با منابع مختلف فسفر خاک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه خاکشناسی-دانشکده کشاورزی-دانشگاه شهید چمران- اهواز-ایران

2 گروه علوم خاک دانشگاه شهید چمران اهواز

3 گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

به‌منظور بررسی اثرات ریزوسفری ریشه نیشکر در سینتیک آزاد شدن فسفر از خاک و نیز اثر فعالیت باکتری‌های حل کننده فسفات و گذشت زمان بر روی آن، آزمایش گلخانه‌ای با کشت گیاه نیشکر انجام شد. در این مطالعه کود فسفر در سه سطح (شاهد (P0)، 50 درصد (P50) و 100 درصد (P100) (200 کیلوگرم در هکتار) و نیز از دو سویه باکتری انتروباکتر کلوآسه R13 (R13) و انتروباکتر کلوآسه R33 (R33) استفاده و در نهایت گیاه نیشکر در سه مقطع زمانی 60، 95 و 140 روز پس از کشت، برداشت شد. آزمایش با 81 گلدان به‌صورت طرح فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. بررسی سینتیک آزاد شدن فسفر در بازه زمانی 30 تا 5760 دقیقه به‌صورت عصاره‌گیری متوالی انجام شد. نتایج نشان داد که فسفر تجمعی آزاد شده با افزایش مصرف کود فسفر و حضور باکتری‌های حل کننده فسفات، بیش‌تر بود و این اختلاف با گذشت زمان کاهش یافت. برازش داده‌های آزاد شدن فسفر از خاک ریزوسفری نشان داد که معادلات مرتبه دوم و تابع توان قابلیت بیش‌تری در توصیف آزاد شدن فسفر از خاک اطراف ریشه نیشکر دارا بودند. در شرایط کمبود فسفر قابل دسترس در خاک (P0)، ضرایب a و ab در معادله تابع توان در حضور باکتری‌ها افزایش یافته بودند. هم‌چنین این ضرایب با گذشت زمان روند کاهشی را نشان دادند. از بررسی همبستگی ضرایب معادلات سینتیکی و پارامترهای گیاهی مانند وزن خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه، غلظت فسفر گیاه، مقدار فسفر جذب شده از منابع مختلف فسفر قابل دسترس، فسفر پخشیده شده به سطح ریشه و فسفر نامحلول، می‌توان نتیجه گرفت که با افزایش ضرایب b و ab در معادله تابع توان، مقادیر فسفر از منابع قابل دسترس در ریزوسفر نیشکر کاهش یافته و سهم منابع نامحلول فسفر افزایش می‌یابد. هم‌چنین باکتری‌های حل کننده فسفات تأثیر مثبتی را در افزایش سرعت آزاد شدن فسفر در ریزوسفر نیشکر نشان دادند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of phosphate solubilizing bacteria on phosphorus release kinetic in rhizosphere of sugarcane and correlation with various source of phosphorus

نویسندگان [English]

  • Saeed Safirzadeh 1
  • Mostafa Chorom 2
  • Naeimeh Enayatizamir 3
1 Department of Soil Science, Faculty of Agriculture- Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran
2 Department of Soil Science, Faculty of Agriculture, Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran
3 Departement of Soil Science, Faculty of Agriculture, Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran

کلیدواژه‌ها [English]

  • Phosphorus
  • Release kinetic
  • Phosphate solubilizing bacteria
  • Rhizosphere
  • Source of phosphorus
The effect of sugarcane rhizospheric secretions and phosphate solubilizing bacteria on soil phosphorus desorption kinetic was examined at greenhouse conditions. The experiment was carried out with two treatments, including phosphorus levels (0% (blank, P0), 50% (P50) and 100% (P100) and phosphate solubilizing bacteria strains (Enterobacter cloacae R13 (R13) and Enterobacter cloacae R33 (R33). Soil sampling was conducted in 60, 95 and 140 days after planting. Statistical evaluation was performed as completely randomized factorial design with three replicates. The kinetics of phosphorus desorption was investigated by successive extraction method during 30 to 5760 min. According to results, high percentage of phosphorus fertilizer and phosphate solubilizing bacteria lead to increase of phosphorus desorption.  Desorption kinetics was described by second order and power function equations well. Comparison of power function equation parameters among various treatments showed that the maximum coefficients were obtained at the lowest phosphorus fertilizer and phosphorus solubilizing bacteria. The reverse relationship was found between soil available phosphorus concentration and kinetic power function parameters, based on correlation analysis. Using of phosphorus solubilizing bacteria enhance the phosphorus bioavailability for plant.